آیاخورشیدثابت است یاحرکت می کند؟

خواندیم مربوط به حرکت و دوران خود آفتاب و مهتاب است. اما آنچه از گردش آفتاب و مهتاب، عائد کره زمین مى‏شود: وجود شب و روز است. و این شب و روز هم به جهت تنظیم و تدقیقى که در حرکت و دوران آفتاب و مهتاب و زمین بکار رفته هیچگاه نمى‏توانند از نظام خود دچار تقدیم و تأخیر شوند. و یکى از نظام آنها این است که شب نمى‏تواند بر روز سبقت بگیرد (وَ لَا اللَّیْلُ سابِقُ النَّهارِ) جمله اخیر آیه مورد بحث، سبب این معنى را کره خورشید و قمر، و شب و روز که برخوردى با یکدیگر ندارند بیان مى‏کند و مى‏فرماید: (وَ کُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ) «1» یعنى عدم برخورد آنها با یکدیگر این است که ضمیر کلمه (لَهُمْ) هم به مشرکان مکه باز مى‏گردد که در آیات گذشته از نظرمان گذشت، و هم به دیگر افراد بشر. کلمه (ذریه) به گفته راغب براى فرزندان کوچک بکار مى‏رود.

         آرى چون هر یک از موجودات و مخلوقات، همه و همه از آیات و علائم قدرت‏نمائى پروردگار بى همتا بشمار مى‏روند لذا خداى توانا بعد از اشاره به خلقت آفتاب و ماهتاب که در آیات قبل خواندیم در این آیه سخن از قدرت نمائى خویشتن که در وجود کشتى مشاهده مى‏شود به میان آورده و فرموده: یکى از آیات و علائم وجود بى‏همتائى خدا براى هر بیننده و شنونده‏اى این است که ما فرزندان بشر را در میان کشتى که مملو از انسانها و سایر محموله‏ها است حمل و نقل کرده و مى‏کنیم. گرچه مرکوب بودن کشتیها براى عموم بشر نعمت است. ولى در عین حال براى فرزندان کوچک و خوردسال انسان که قدرت و توان افراد بزرگسالان را ندارند اهمیت بیشترى دارد. و لذا همانگونه در صدر آیه گفته شد کلمه (ذریه) بکار رفته است که معمولا براى فرزند کوچک بکار مى‏رود. احتیاجى به تذکر نیست که آیت و علامت بودن کشتیها براى وجود و بى‏همتائى خدا ساختمان کشتى که بدست بشر ساخته مى‏شود نخواهد بود. بلکه از این نظر است که کشتیهاى کوه پیکر با آن همه محموله و ثقلى که دارند معذلک غرق نخواهند شد. همانگونه که در آیه 43 خواهیم خواند آیه 32 سوره: ابراهیم، و آیه 66 سوره: اسراء هم نظیر آیه مورد بحث مى‏باشند-

__________________________________________________

 (1) کلمه (فَلَکٍ) در باره چیزى بکار مى‏رود که داراى شکل دورانى باشد. کلمه (یَسْبَحُونَ) از ماده (سباحت) بمعنى حرکت و دوران فوق العاده سریع است در آب و هوا. و از این معنى معلوم مى‏شود:

کلیه این کراتى که در این هوا و فضاى لایتناها در حرکت و شناورند با سرعتى ما فوق تصور بشر حرکت مى‏کنند، و معذلک دچار کوچکترین وقفه و انفجار و انحرافى نمى‏شوند، تا آن هنگامیکه قرآن مى‏گوید: به امر خدا نابود شوند. جالب اینکه کلمه (نَسْلَخُ، تَجْرِی، یَنْبَغِی، یَسْبَحُونَ) که در آیه- 37 تا 40- بچشم مى‏خورند همه به صیغه مستقبل بکار رفته‏اند تا بر استمرار همیشگى معنى خود دلالت نمایند- مؤلف- مفردات.   هر یک از آنها در یک فلک یعنى یک مدار و مسیر جداگانه و مخصوصى در جریان و شناورند.-  منبع:تفسیرآسان

/ 0 نظر / 22 بازدید