شعر و شاعران ازنظرقرآن(1)

رسول اکرم (صلوات اللَّه علیه) فرمود: بعضى از بیان‏ها همچون سحر و بعضى از شعرها حکمت است. «3»

پیامبر اکرم (صلوات اللَّه علیه) به شاعر متعهّدى به نام «حَسّان» فرمود: روح القدس با توست. «4»

پیامبر (صلوات اللَّه علیه) در یکى از سفرها، «حَسّان» را فراخواند که شعر بخواند. او مى‏خواند و حضرت گوش مى‏دادند. حضرت دستور دادند در مسجد جایگاه خاصّى براى «حَسّان» باشد. «5»

امام صادق (علیه السلام) به یاران خود مى‏فرمود: کودکان خود را با شعر «عَبدى» آشنا کنید که او شاعرى خوب و مکتبى است. «6»

امام صادق (علیه السلام) فرمود: هر کس براى حقّانیّت ما یک بیت شعر بسراید، خداوند در بهشت خانه‏اى به او عطا مى‏کند. «7»

امام صادق (علیه السلام) فرمود: خواندن شعر براى روزه دار و کسى که در حال احرام یا در منطقه حَرَم است، مکروه مى‏باشد و نیز خواندن شعر در روز یا شب جمعه کراهت دارد. «8»

در روایات مى‏خوانیم: راست‏ترین شعر در زمان جاهلیّت این بوده است:

  الا کلّ شى‏ء ما خلا اللَّه باطل       و کلّ نعیم لا محالة زائل «9»

یعنى بدانید که هر چیز، جز خداوند باطل است و هر نعمتى دیر یا زود از بین خواهد رفت.

      

در روایت آمده است: همین که آیه‏ى «وَ الشُّعَراءُ یَتَّبِعُهُمُ» ... نازل شد گروهى از شاعران مسلمان نگران خود شده، نزد پیامبر اکرم آمدند. حضرت فرمود: «ان المؤمن مجاهد بسیفه و لسانه» یعنى مؤمن با شمشیر و زبان خود جهاد مى‏کند. «10»

پیام‏ها:

1- جذب مردم مهم نیست، مهم این است که چه افرادى و به چه هدفى جذب شوند. «یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ» 2 -اسلام با هنر مخالف نیست، با شعر بى‏هدف مخالف است. «فِی کُلِّ وادٍ یَهِیمُونَ» 3 -اگر شعر همراه با ایمان و تقوا نباشد، خیالات و احساسات شخصى شاعر و تمایلات مردم، هر روز شاعر را به یک وادى مى‏کشاند. «فِی کُلِّ وادٍ یَهِیمُونَ» 4- آنچه مورد انتقاد است، گمراه کردن مردم و سرگرم نمودن آنان به امور مختلف است. «یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ فِی کُلِّ وادٍ یَهِیمُونَ» خواه در زمینه‏ى شعر باشد یا قصه، یا فیلم یا عکس یا تئاتر یا طنز و یا سخنرانى، لکن شعر به خاطر زیبایى و ویژگى‏هاى خاصّش نافذتر است.

5 -آفت‏هاى شعر چند چیز است: پیروى نااهلان، «یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ»، بى‏هدفى «فِی کُلِّ وادٍ یَهِیمُونَ» و بى‏عملى. «یَقُولُونَ ما لا یَفْعَلُونَ» 6 -اگر شعر و هنر در کنار ایمان قرار نگیرد، بسترى مناسب و مسیرى هموار براى حرکت منحرفان خواهد شد. «وَ الشُّعَراءُ یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا» 7 -یکى از شیوه‏هاى امر به معروف و نهى از منکر، معرّفى الگوهاى حقّ و باطل است. «وَ الشُّعَراءُ ... إِلَّا الَّذِینَ» 8 قرآن از شاعرى که اهل حرف است نه عمل، انتقاد کرده است. «یَقُولُونَ ما لا یَفْعَلُونَ»

  9-انصاف را مراعات کنید. حقّ خوبانِ هر صنف و گروه را نادیده نگیرید. شعر و هنر در دست صالحان ارزش است. «إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا» 10 -ایمان، عمل صالح و یاد خدا، هنرمند و شاعر را از انحراف نجات مى‏دهد. «إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا» ...

 11- قرآن شعرى را تأیید مى‏کند که از شاعرِ مؤمن و عامل و ذاکر خدا باشد و در مسیر تحریک مردم براى دفاع از حقّ به کار گرفته شود. «آمَنُوا وَ عَمِلُوا ... وَ انْتَصَرُوا» ...

12- ایمان بر عمل مقدّم است و اعمال نیز باید صالح باشد تا کارساز شود. «آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» 13 -یاد خدا، به زمان و مکان و مقدار، محدود نیست. (در هر زمان، در هر مکان، هر چه بیشتر) «ذَکَرُوا اللَّهَ کَثِیراً» 14- هر کجا خطر لغزش زیاد است باید یاد خدا نیز زیاد باشد. «ذَکَرُوا اللَّهَ کَثِیراً» 15- با هنر و شعر، به مقابله‏ى ستمگران برویم. «وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا» 16- خداوند در کمین ستمگران است. «وَ سَیَعْلَمُ الَّذِینَ ظَلَمُوا» «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ»

(1). لغت‏نامه دهخدا. (2). تفسیر کنز الدقائق. (3). تفسیر المنیر. (4). تفسیر کنز الدقائق. (5). تفسیر روح المعانى. (6). تفسیر کنز الدقائق. (7). بحار، ج 79، ص 291. (8). وسائل، ج 7، ص 121. (9). تفسیر مواهب العلّیه.  (10). تفسیر منهج الصادقین. [.....]

/ 2 نظر / 35 بازدید
محمد رضاخوشنامی

باسلام هم ازمطالب جالبتان استفاده کردم وهم ازدیدن وبلاگتان خوشحال شدم.

عمه

الحمدلله .چقدرخوب...مننکه باشعرزندگی میکنم.بطورمرتب هرچی گیرم بیاددلمو آرام میکنه.ممنون آقا داود